Duurzaam toerisme: voor iedereen toepasbaar
Reis met hart en ziel
Duurzaam toerisme is in opkomst. Hoewel er geen eenduidige betekenis valt te geven van het fenomeen staat één ding als een paal boven water. Als je reist met respect voor het land dat je bezoekt en teruggeeft aan je vakantieland, dan ben je duurzaam bezig.
Duurzaam toerisme houdt ook in dat je zorgt dat inwoners van het land dat je bezoekt er baat bij hebben. Dat betekent dat je locale producten koopt en logeert in accommodaties van het land zelf. Dus geen grote hotels met buitenlandse eigenaren waardoor het geld meteen weer het land wordt uit gesluisd en de locale bevolking dus nauwelijks profijt heeft van jouw bezoek. Gelukkig worden steeds meer mensen zich bewust van hun verantwoordelijkheid, ook als toerist. Reizigers gaan meer bewust op vakantie, duurzaam toerisme ontdoet zich van zijn geitenwollensokkenimago. Het is voor iedereen toepasbaar en het hoeft niet moeilijk of duur te zijn. Juist de locale (fairtrade) producten en de locale (door Fairtrade in tourism gecertificeerde) accommodaties zijn uitermate vriendelijk geprijsd en je doet er veel goeds mee.
Abang Africa Travel
In 2004 startte twee idealistische ondernemers, Jaap Kreeftenberg en Malose Manaka, een toerismebureau voor duurzaam toerisme in Kaapstad, Zuid-Afrika. Kort na de oprichting kwam Dafne Nienhuys het team versterken. Zij had een achtergrond bij Fair Trade (Max Havelaar) en had de zelfde idealistische insteek: Hoe doe je het anders? Het drietal wilde loskomen van het standaardtoerisme en tegelijkertijd de locale bevolking helpen. En zo werd de lokale touroperator, gespecialiseerd in duurzaam toerisme: Abang Africa Travel, geboren. Abang betekent delen in Sotho, één van de elf officiële talen in Zuid-Afrika.
Abang stelt á la carte tours samen waarbij je kunt kiezen uit veel verschillende duurzame projecten. Van kunst, dans en muziek, tot wild, natuur en gemeenschapsprojecten. De basis van alle reizen is toerist en locale bewoner met elkaar in contact te brengen zodat het voor beiden een win-win situatie wordt. Voor de bezoeker omdat hij of zij een unieke ervaring meemaakt, voor de bewoner, omdat hij/zij direct van dit bezoek profiteert. Bijvoorbeeld in de vorm van (meer) werk en dus inkomen. Grote trots van de organisatie is de Abang Africa Trust, een non profit organisatie. Deze is opgezet om projectbezoeken en vrijwilligerswerk te coördineren.
Dankbare reismethode
Anne van der Tuuk, verantwoordelijk voor de Nederlandse markt en Nederlands aanspreekpunt voor de Trust en de projecten vertelt: ‘Het beeld van duurzaam toerisme is ten positieve aan het veranderen maar het kan altijd nog beter. Wij zouden graag zien dat deze vorm van toerisme wordt erkend als dé nieuwe manier van reizen. Het is een geweldig leuke en dankbare reismethode. We stellen unieke tours en excursies samen en maken daarbij gebruik van locale operators die Black Economic Empowered zijn. De wet Black Economic Empowerment is een vorm van positieve discriminatie en is bedoeld om mensen die vroeger, tijdens de apartheid benadeeld werden, nu te bevoordelen. Je krijgt echt een vakantie zoals je die nog nooit hebt beleefd. En het mooie is dat je bijdraagt aan de locale gemeenschappen en ziet hoe zij werken om zelf vooruit te komen. Zo kun je bijvoorbeeld leren koken bij een Afrikaanse mama in huis. Hier kun je ook overnachten en dat maakt het allemaal een stuk persoonlijker. Een perfecte manier om een land én de gebruiken goed te leren kennen.’
Ecologische voetstap
Bij duurzaam toerisme staan niet alleen de mensen centraal, maar ook het land en daarmee het milieu. Als je reist door een land, laat je een ‘voetstap’ achter. Je reist bijvoorbeeld met het vliegtuig naar je vakantieland, huurt daar een auto of gaat met de bus. Een vervoersmiddel stoot CO2 uit en dat heeft weer invloed op het milieu. Anne: ‘Toeristen die naar Afrika komen, willen graag trekken door het land. We proberen mensen altijd minimaal twee dagen in de zelfde locatie onder te brengen om op die manier de uitstoot te verminderen. We adviseren de mensen boodschappen te doen in de plaatselijke (super)markt en met de plaatselijke bevolking te communiceren en ze ook leren kennen. Wanneer ‘onze’ toeristen een project gaan bezoeken, proberen wij ze van te voren te stimuleren om gericht boodschappen te doen voor het project. Tijdens de groepsreizen neemt onze lokale gids hier het voortouw in.
We vinden het belangrijk dat je reist met respect voor het land dat je bezoekt. We berekenen altijd het aantal kilometers dat ‘onze’ toeristen bereizen en waar en hoe ze de CO2 uitstoot kunnen compenseren. Zo kun je bijvoorbeeld bomen kopen. Deze hebben een nummer zodat je ze, eenmaal terug, via Google Earth kunt zien. De mensen vinden dat erg leuk en spannend.’
Projecten
Het is dankzij de projecten dat veel groepen in de samenleving die anders geen kans zouden hebben gehad, vooruit komen in het leven. Je kunt je vakantie als duurzaam toerist dan ook letterlijk verrijken door middel van het bezoeken van en desgewenst bijdragen aan een project. Je doet niet alleen een schat aan kennis op, je raakt er ongetwijfeld ook nog eens door geïnspireerd. Zo kun je deelnemen aan het opbouwen van een spook mijnstand maar ook genieten van een dansoptreden van Afrikaanse straatkinderen of leren over de kunst van het wijnmaken en proeven op een Fair Trade wijngaard.
Een bijzonder project is het opvangtehuis voor straatmeisjes in Kaapstad: Ons Plek. Het is het enige opvangtehuis voor meisjes. Anne: ‘Als je daar bent, dan voel je zo’n kracht. Ze hebben een grote brand gehad en net alles weer opgebouwd. Die meiden moeten zelf die drempel over, ze moeten het zelf doen. Ze komen beschadigd binnen vanuit een uitzichtloze situatie. In het tehuis proberen ze die meisjes weer (geloof in) een toekomst te geven. Door ze weer in contact te brengen met de samenleving en hun familie, indien mogelijk. Maar ook door ze te laten geloven dat niets onmogelijk is, dat ook zij een opleiding kunnen volgen en vooruit kunnen in het leven.
In de Wijk Khayelitsha staat een dierenkliniek waar mensen werken vanuit zeecontainers om de dieren te helpen. Ze hebben eigenlijk niets maar de mensen stralen zo’n positiviteit uit en geven dat ook weer door. Iedereen is daar welkom met zijn dieren.
In die zelfde wijk hebben we een voedingsprogramma: Het Philaniproject. Dat is een schooltje voor ondervoede kinderen. Er is een eigen arts en tandarts. De moeders en oma’s verdienen geld met een weefproject om hun (klein)kinderen te ondersteunen.
Wat ik ook wil noemen is Kidz positive, een hiv/aidsproject in het Groote Schuur ziekenhuis in Kaapstad. Moeders van kinderen onder behandeling maken van kraaltjes mooie accessoires en proberen die via een website te promoten. Elke woensdag en donderdag komen de moeders laten controleren wat ze hebben gedaan/gemaakt en daar krijgen ze geld voor. Als ze op die dagen komen, krijgen ze gratis transport naar het ziekenhuis.
Ik kan nog zo veel meer projecten noemen en allemaal zijn ze even belangrijk en dankbaar. En mensen kunnen ze stuk voor stuk bezoeken en een unieke ervaring opdoen. En als je wilt kun je vrijwilligerswerk inpassen in je vakantie. Wij kunnen je in contact brengen met de juiste organisatie.’
Aanvalluh
Je kunt als (groep) particulier(en) of als bedrijf ook een township voetbalteam sponsoren en helpen dromen realiteit te laten worden. Afrikanen zijn namelijk gek op voetbal. Anne: ‘De grootste voetbalfans wonen in de sloppenwijken. Voetbal is daar niet ‘gewoon een sport’ maar een middel om te overleven. Er zijn niet veel faciliteiten en de faciliteiten die er zijn, zijn van slechte kwaliteit. Voor vijftienhonderd euro is een team geholpen met voetbaluitrusting, volwaardig materiaal en trainingfaciliteiten. Het is een project dat samen met en met behulp van Ajax Kaapstad is opgestart. Zij verzorgen onder andere ook gasttrainingen.’
Sterke vrouwen
Saillant detail is dat bij bijna alle projecten (90%) een vrouw aan de top staat. Anne: ‘Afrikaanse vrouwen zijn sterk, zeker in achterstandswijken. Ze vechten voor hun kinderen en dat is heel positief. Ze zijn vaak de economisch verantwoordelijke en het sociale hoofd van het gezin. Ook als de man werkt, is hij vaak (ver en lang) weg. Dat maakt dat vrouwen veel alleen moeten doen. Ik heb daar veel bewondering voor, er gaat veel kracht vanuit.’
Duurzaam en groen
Abang Africa Travel is op de goede weg en weet met succes duurzaam toerisme onder de aandacht te brengen. ‘Tijdens de ‘Welcome Awards 2008’ en de UK British Youth Travel Awards 2008 werd de operator beide keren tweede in de categorie voor respectievelijk best touroperator onder de vijf jaar en de Green Tourism Award. Abang Africa Travel gelooft in een wereld vol mogelijkheden. Ze verwoorden het dan ook als volgt: ‘Als je duurzaam reist, reis je met hart en ziel…’
©Mariel van den Donk
Reis met hart en ziel
Duurzaam toerisme is in opkomst. Hoewel er geen eenduidige betekenis valt te geven van het fenomeen staat één ding als een paal boven water. Als je reist met respect voor het land dat je bezoekt en teruggeeft aan je vakantieland, dan ben je duurzaam bezig.
Duurzaam toerisme houdt ook in dat je zorgt dat inwoners van het land dat je bezoekt er baat bij hebben. Dat betekent dat je locale producten koopt en logeert in accommodaties van het land zelf. Dus geen grote hotels met buitenlandse eigenaren waardoor het geld meteen weer het land wordt uit gesluisd en de locale bevolking dus nauwelijks profijt heeft van jouw bezoek. Gelukkig worden steeds meer mensen zich bewust van hun verantwoordelijkheid, ook als toerist. Reizigers gaan meer bewust op vakantie, duurzaam toerisme ontdoet zich van zijn geitenwollensokkenimago. Het is voor iedereen toepasbaar en het hoeft niet moeilijk of duur te zijn. Juist de locale (fairtrade) producten en de locale (door Fairtrade in tourism gecertificeerde) accommodaties zijn uitermate vriendelijk geprijsd en je doet er veel goeds mee.
Abang Africa Travel
In 2004 startte twee idealistische ondernemers, Jaap Kreeftenberg en Malose Manaka, een toerismebureau voor duurzaam toerisme in Kaapstad, Zuid-Afrika. Kort na de oprichting kwam Dafne Nienhuys het team versterken. Zij had een achtergrond bij Fair Trade (Max Havelaar) en had de zelfde idealistische insteek: Hoe doe je het anders? Het drietal wilde loskomen van het standaardtoerisme en tegelijkertijd de locale bevolking helpen. En zo werd de lokale touroperator, gespecialiseerd in duurzaam toerisme: Abang Africa Travel, geboren. Abang betekent delen in Sotho, één van de elf officiële talen in Zuid-Afrika.
Abang stelt á la carte tours samen waarbij je kunt kiezen uit veel verschillende duurzame projecten. Van kunst, dans en muziek, tot wild, natuur en gemeenschapsprojecten. De basis van alle reizen is toerist en locale bewoner met elkaar in contact te brengen zodat het voor beiden een win-win situatie wordt. Voor de bezoeker omdat hij of zij een unieke ervaring meemaakt, voor de bewoner, omdat hij/zij direct van dit bezoek profiteert. Bijvoorbeeld in de vorm van (meer) werk en dus inkomen. Grote trots van de organisatie is de Abang Africa Trust, een non profit organisatie. Deze is opgezet om projectbezoeken en vrijwilligerswerk te coördineren.
Dankbare reismethode
Anne van der Tuuk, verantwoordelijk voor de Nederlandse markt en Nederlands aanspreekpunt voor de Trust en de projecten vertelt: ‘Het beeld van duurzaam toerisme is ten positieve aan het veranderen maar het kan altijd nog beter. Wij zouden graag zien dat deze vorm van toerisme wordt erkend als dé nieuwe manier van reizen. Het is een geweldig leuke en dankbare reismethode. We stellen unieke tours en excursies samen en maken daarbij gebruik van locale operators die Black Economic Empowered zijn. De wet Black Economic Empowerment is een vorm van positieve discriminatie en is bedoeld om mensen die vroeger, tijdens de apartheid benadeeld werden, nu te bevoordelen. Je krijgt echt een vakantie zoals je die nog nooit hebt beleefd. En het mooie is dat je bijdraagt aan de locale gemeenschappen en ziet hoe zij werken om zelf vooruit te komen. Zo kun je bijvoorbeeld leren koken bij een Afrikaanse mama in huis. Hier kun je ook overnachten en dat maakt het allemaal een stuk persoonlijker. Een perfecte manier om een land én de gebruiken goed te leren kennen.’
Ecologische voetstap
Bij duurzaam toerisme staan niet alleen de mensen centraal, maar ook het land en daarmee het milieu. Als je reist door een land, laat je een ‘voetstap’ achter. Je reist bijvoorbeeld met het vliegtuig naar je vakantieland, huurt daar een auto of gaat met de bus. Een vervoersmiddel stoot CO2 uit en dat heeft weer invloed op het milieu. Anne: ‘Toeristen die naar Afrika komen, willen graag trekken door het land. We proberen mensen altijd minimaal twee dagen in de zelfde locatie onder te brengen om op die manier de uitstoot te verminderen. We adviseren de mensen boodschappen te doen in de plaatselijke (super)markt en met de plaatselijke bevolking te communiceren en ze ook leren kennen. Wanneer ‘onze’ toeristen een project gaan bezoeken, proberen wij ze van te voren te stimuleren om gericht boodschappen te doen voor het project. Tijdens de groepsreizen neemt onze lokale gids hier het voortouw in.
We vinden het belangrijk dat je reist met respect voor het land dat je bezoekt. We berekenen altijd het aantal kilometers dat ‘onze’ toeristen bereizen en waar en hoe ze de CO2 uitstoot kunnen compenseren. Zo kun je bijvoorbeeld bomen kopen. Deze hebben een nummer zodat je ze, eenmaal terug, via Google Earth kunt zien. De mensen vinden dat erg leuk en spannend.’
Projecten
Het is dankzij de projecten dat veel groepen in de samenleving die anders geen kans zouden hebben gehad, vooruit komen in het leven. Je kunt je vakantie als duurzaam toerist dan ook letterlijk verrijken door middel van het bezoeken van en desgewenst bijdragen aan een project. Je doet niet alleen een schat aan kennis op, je raakt er ongetwijfeld ook nog eens door geïnspireerd. Zo kun je deelnemen aan het opbouwen van een spook mijnstand maar ook genieten van een dansoptreden van Afrikaanse straatkinderen of leren over de kunst van het wijnmaken en proeven op een Fair Trade wijngaard.
Een bijzonder project is het opvangtehuis voor straatmeisjes in Kaapstad: Ons Plek. Het is het enige opvangtehuis voor meisjes. Anne: ‘Als je daar bent, dan voel je zo’n kracht. Ze hebben een grote brand gehad en net alles weer opgebouwd. Die meiden moeten zelf die drempel over, ze moeten het zelf doen. Ze komen beschadigd binnen vanuit een uitzichtloze situatie. In het tehuis proberen ze die meisjes weer (geloof in) een toekomst te geven. Door ze weer in contact te brengen met de samenleving en hun familie, indien mogelijk. Maar ook door ze te laten geloven dat niets onmogelijk is, dat ook zij een opleiding kunnen volgen en vooruit kunnen in het leven.
In de Wijk Khayelitsha staat een dierenkliniek waar mensen werken vanuit zeecontainers om de dieren te helpen. Ze hebben eigenlijk niets maar de mensen stralen zo’n positiviteit uit en geven dat ook weer door. Iedereen is daar welkom met zijn dieren.
In die zelfde wijk hebben we een voedingsprogramma: Het Philaniproject. Dat is een schooltje voor ondervoede kinderen. Er is een eigen arts en tandarts. De moeders en oma’s verdienen geld met een weefproject om hun (klein)kinderen te ondersteunen.
Wat ik ook wil noemen is Kidz positive, een hiv/aidsproject in het Groote Schuur ziekenhuis in Kaapstad. Moeders van kinderen onder behandeling maken van kraaltjes mooie accessoires en proberen die via een website te promoten. Elke woensdag en donderdag komen de moeders laten controleren wat ze hebben gedaan/gemaakt en daar krijgen ze geld voor. Als ze op die dagen komen, krijgen ze gratis transport naar het ziekenhuis.
Ik kan nog zo veel meer projecten noemen en allemaal zijn ze even belangrijk en dankbaar. En mensen kunnen ze stuk voor stuk bezoeken en een unieke ervaring opdoen. En als je wilt kun je vrijwilligerswerk inpassen in je vakantie. Wij kunnen je in contact brengen met de juiste organisatie.’
Aanvalluh
Je kunt als (groep) particulier(en) of als bedrijf ook een township voetbalteam sponsoren en helpen dromen realiteit te laten worden. Afrikanen zijn namelijk gek op voetbal. Anne: ‘De grootste voetbalfans wonen in de sloppenwijken. Voetbal is daar niet ‘gewoon een sport’ maar een middel om te overleven. Er zijn niet veel faciliteiten en de faciliteiten die er zijn, zijn van slechte kwaliteit. Voor vijftienhonderd euro is een team geholpen met voetbaluitrusting, volwaardig materiaal en trainingfaciliteiten. Het is een project dat samen met en met behulp van Ajax Kaapstad is opgestart. Zij verzorgen onder andere ook gasttrainingen.’
Sterke vrouwen
Saillant detail is dat bij bijna alle projecten (90%) een vrouw aan de top staat. Anne: ‘Afrikaanse vrouwen zijn sterk, zeker in achterstandswijken. Ze vechten voor hun kinderen en dat is heel positief. Ze zijn vaak de economisch verantwoordelijke en het sociale hoofd van het gezin. Ook als de man werkt, is hij vaak (ver en lang) weg. Dat maakt dat vrouwen veel alleen moeten doen. Ik heb daar veel bewondering voor, er gaat veel kracht vanuit.’
Duurzaam en groen
Abang Africa Travel is op de goede weg en weet met succes duurzaam toerisme onder de aandacht te brengen. ‘Tijdens de ‘Welcome Awards 2008’ en de UK British Youth Travel Awards 2008 werd de operator beide keren tweede in de categorie voor respectievelijk best touroperator onder de vijf jaar en de Green Tourism Award. Abang Africa Travel gelooft in een wereld vol mogelijkheden. Ze verwoorden het dan ook als volgt: ‘Als je duurzaam reist, reis je met hart en ziel…’
©Mariel van den Donk